(Makale) "Bacon’ın De Sapientia Veterum’unda Mitlerin Politik Yorumu Üzerine Bir İnceleme"

Kutadgubilig Felsefe - Bilim Araştırmaları dergisinin 33.sayısı çıktı! Bu sayıda benim de "Bacon’ın De Sapientia Veterum’unda Mitlerin Politik Yorumu Üzerine Bir İnceleme" başlıklı makalem bulunuyor. 

De Sapientia Veterum (DSV) ya da Eskilerin Bilgeliği Üzerine Bacon'ın ilk kez 1609 yılında  Latince olarak yayınladığı kitabıdır. Toplamda 31 Yunan-Latin mitinin kendi toplumundaki (16.yy sonu - 17.yy başı İngilteresi) yansımalarını kıyasladığı metinlerden oluşur. Bacon'ın külliyatı içinde önemli bir yeri olan DSV felsefî ve politik konuların yanı sıra Bacon'ın toplumsal ve ahlaki gözlemlerini de içerir. Metin, maalesef, şimdiye kadar Türkçe'ye çevrilmemiştir. [Umarım bu boşluğu yakında tamamlayabiliriz.] Bazı bölümlerinin çevirileri Seçme Aforizmalar'da (Haz. C. Cengiz Çevik, İş Kültür, 2008) bulunabilir. Bu makalenin esere aşınalık kazındırmada yararlı olabileceğini umuyorum.

Künye: Çakan, Melike. "Bacon’ın De Sapientia Veterum’unda Mitlerin Politik Yorumu Üzerine Bir İnceleme." Kutadgubilig. Mart 2017 (No. 33) s.171-190. Baskı.

Abstract: This study aims to discuss myths—in particular political related—from Francis Bacon’s (1561-1626) De Sapientia Veterum (The Wisdom of the Ancients). In the preface of De Sapientia Veterum Bacon writes that the myths of antiquity are covered with veil and if someone dares to lift it up, one can find the lost wisdom of the ancients. Throughout the work he tries to prove this point. According to Bacon there are two main reasons of using myths: to hide truth or to show truth. He writes his interpretations to show truth. In addition to De Sapientia Veterum, Bacon uses mythological factors in his other works, such as the Essays and the Advancement of Learning. Therefore, while discussing the mythological factors in De Sapientia Veterum, his other works as well as his own experiences and observations will be used. 
Keywords: Francis Bacon, De Sapientia Veterum, Wisdom of the Ancients, Myths, Politics, England. 

Özet: Bu çalışma Francis Bacon’ın (1561-1626) De Sapientia Veterum (Eskilerin Bilgeliği Üzerine) adlı eserindeki mitlerden politik olanlarını incelemektedir. Bacon De Sapientia Veterum’nin önsözü için kaleme aldığı metinin hemen başında mitolojideki kıssaların "adeta duvakla" örtülü olduğunu ve bu duvak kaldırıldığında altından eskilerin kayıp bilgeliğinin çıkacağını iddia eder, eser boyunca verdiği öğüt ve analizlerle bir nevi bunu kanıtlamaya çalışır. Bacon’a göre mitler iki amaç için kullanılır: gerçeği gizlemek ya da gerçeği daha görünür kılmak. De Sapientia Veterum’de aldığı mitleri ikinci amacı için yazar. Bununla birlikte Bacon’ın diğer eserlerinde de mitolojik öğelere rastlamaktayız. Bu yüzden De Sapientia Veterum’daki politik bağlamda ele alınan mitolojik öğeleri hem Bacon’ın şahit olduğu ve bildiği tarihsel örnekleri hem de diğer eserlerindeki benzer yaklaşımlarını göz önünde tutarak değerlendiriyoruz.

--

Academia.edu 
Satın almak için: Kitapyurdu 

[çeviri] Sir Francis Bacon, "İngiltere ve İskoçya Krallıklarının Kutlu Birleşmesi Üzerine Kısa Bir Söylev"

İskoçya'nın bağımsızlık referandumuna sayılı günler kalmıştı ki Bacon ile ilgili bir şey okurken dikkatımı çekti, meğer Francis Bacon İskoçya ile İngiltere Krallıklarının birleşmesi üzerine fikirlerini birkaç risalede kaleme almış. Kutadgubilig için sadece bir tanesini çevirip notlayabildim, teslim tarihi çok yakındı. Fakat ilginizi çektiyse diğer metinleri şuradan James Spedding'in The Works of Francis Bacon edisyonundan bulabilirsiniz.   

Bu çalışmada da emeğine esirgemeyen çok sevgili meslektaşım (evet, kendisine böyle hitap etmesini seviyorum) C. Cengiz Çevik'e kamyon dolusu sevgiler: metnin satır satır üzerinden geçti, yanlışlarımı gösterdi. Sağolasın!! Ayrıca bu sayıda kendisinin de "Cicero'nun De Re Publica'sındaki Krallık Dönemi Anlatımının Analizi" başlıklı makalesini okuyabilirsiniz.  
(Ekleme: C. Cengiz makalesini academia.edu'ya eklemiş, buyrun: http://goo.gl/VBYAaQ )

Abstract: This study presents the first Turkish translation of Sir Francis Bacon’s political pamphlet called A Brief Discourse of the Happy Union of the Kingdoms of England and Scotland. In this discourse Bacon celebrates the union of kingdoms of Scotland and England by comparing it with the earlier forms of dynastic unions.   

Keywords: Francis Bacon, A Brief Discourse of the Happy Union of the Kingdoms of England and Scotland, History of England and Scotland, The Union of Crowns, naturalization.

Özet: Bu çalışma Sir Francis Bacon’ın A Brief Discourse of the Happy Union of the Kingdoms of England and Scotland isimli risalesinin ilk Türkçe çevirisini sunar. Bu söylevde Bacon hanedanlık birleşmelerinin önceki örneklerinden bahsederek İngiltere ve İskoçya krallıklarının birleşmesini kutlar.  

Anahtar Kelimeler: Francis Bacon, İngiltere ve İskoçya Krallıklarının Kutlu Birleşmesi Üzerine Kısa Bir Söylev, İngiltere ve İskoçya Tarihi, Hanedanların Birleşmesi, vatandaş yapma.

Şu linkten 26.sayıdaki diğer yazılara bakabilirsiz. 

-----

DÜZELTME: Maalesef yeni fark ettim. Dipnotta verilen Francis Bacon açıklamasında doğum ve ölüm tarihleri tamamen yanlış yazılmış. Doğrusu 1561 - 1626 olmalı. 
  

Not: Bu sayıyı ya da daha önceki sayıları satın almak isterseniz; internetten satın alayım evime gelsin diyorsanız adres: Kitapyurdu; yok hemen alayım okuyayım diyorsanız adres: Cağaloğlu'nda Ana Kitabevi; hem kitabevinden Dergâh Yayınlarını kitaplarınızı da alabilirsiniz. 

[çeviri] Herbert Spencer, "Devleti Yok Sayma Hakkı"

Aylar önce, Yeditepe Üniversitesi kütüphanesinin--genellikle kimsenin bulunmadığı--felsefe raflarında gezinirken Herbert Spencer'in tüm eserlerinin bulunduğu kısmı keşfetmiştik. Social Statics'in ilk kitabı olduğunu bilmeden alıp incelemeye başladık. "Devleti Yok Sayma Hakkı" isimli bu makalesi özellikle ilgi çekiciydi, zira insanın devleti yok sayma hakkının olması ziyadesiyle kullanışlı bir şey. [Hele ki, geçirdiğimiz Gezi direnişi günlerinde daha da anlam taşıyordu.] O zamana yetiştirememiştim ama şimdi Kutadgubilig'in 25.sayısında yayımlandı. Yılda iki kez (mart - ekim) basılan felsefe-bilim araştırmaları dergisi, Türkiye'de basılan sayısı bir elin parmağını geçmeyen doyurucu felsefe dergilerinden biridir. C. Cengiz Çevik'in desteği olmasa herhalde bu makaleyi daha uzun bir süre basılmış halde göremezdik; çeviriyi okuyup, benimle satır satır üzerinden geçip, kavramların çevirisini tartıştıp, fikirlerini verdiği için kendisine kamyon dolusu teşekkür ediyorum. Prof Dr Ayhan Bıçak hocamın teşviki ve ilgili bu çalışmayı daha da özel kılmıştır.

Abstract

This study present the first translation (in Turkish) of an essay "The Right to Ignore the State" from Herbert Spencer's first book Social Statics. In his essay Spencer argues that this right is a natural right for everyone. According to Spencer, having the law of equal freedom is the key to the right to ignore the state.

Keywords: state, Herbert Spencer, "The Right to Ignore the State", Social Statics, Liberalism, right, the law of equal freedom.

Özet

Bu çalışma Herber Spencer'in ilk kitabından, Social Statics, alınan "Devleti Yok Sayma Hakkı" isimli makalesinin ilk kez Türkçeye olan çevirisini sunar. Bu makelede Spencer, devleti yok sayma hakkının insanlara tanınması gereken doğal bir hak olduğunu iddia eder. Spencer'a göre bu hakkı elde etmek, eşit özgürlük yasasından geçer. 

---

Not: Bu sayıyı ya da daha önceki sayıları satın almak isterseniz; internetten satın alayım evime gelsin diyorsanız adres: Kitapyurdu; yok hemen alayım okuyayım diyorsanız adres: Cağaloğlu'nda Ana Kitabevi. Hem kitabevinden Dergâh Yayınlarını kitaplarınızı da alabilirsiniz.